Skip to main content

Kelantan

Tok Bali Industrial Park Buka Potensi Baharu Ekonomi Kelantan

Diterbitkan

Tok Bali Industrial Park sebagai kawasan pembangunan industri di Kelantan

Tok Bali Industrial Park (TBIP) ialah kawasan perindustrian strategik di Pasir Puteh yang dibangunkan untuk menarik pelaburan tempatan dan asing ke Kelantan. Fokusnya bukan sekadar membina kawasan industri baharu, tetapi membentuk ekosistem yang menghubungkan manufacturing, aktiviti downstream, logistik dan pasaran serantau.

Menurut ECERDC, TBIP merangkumi kira-kira 81 hektar dan direka sebagai infrastructure-ready industrial park untuk sektor seperti construction and building materials, edible oil, metal fabrication dan value-added assembly.

Apa Itu Tok Bali Industrial Park?

Tok Bali Industrial Park ialah kawasan perindustrian terancang di Pasir Puteh yang dibangunkan di bawah ekosistem East Coast Economic Region.

Menurut ECERDC, kawasan ini diwujudkan untuk menarik pelabur yang mencari lokasi bagi general manufacturing dan downstreaming produk pertanian, dengan akses lebih mudah ke pasaran Selatan Thailand dan Greater Mekong Region.

Kedudukannya berhampiran Tok Bali Supply Base, Tok Bali Integrated Fisheries Park, Central Spine Road, laluan ECRL dan rangkaian jalan utama memberikan TBIP kelebihan dari sudut akses kepada pasaran, bekalan dan logistik.

Kenapa Tok Bali Strategik kepada Ekonomi Kelantan?

Tok Bali penting kerana ia menggabungkan beberapa komponen ekonomi dalam satu kawasan — industri, pelabuhan, perikanan, logistik dan akses pasaran serantau.

Menurut ECERDC, pembangunan TBIP disokong dengan peningkatan infrastruktur industri dan peluasan kemudahan jeti Tok Bali bagi memperkukuh peranannya sebagai hab logistik.

Bagi ekonomi Kelantan, kombinasi ini boleh membantu menarik aktiviti bernilai lebih tinggi berbanding sekadar perdagangan asas atau pengeluaran primer.

Antara potensi utama ialah:

  • manufacturing;
  • downstream agriculture;
  • fisheries processing;
  • metal fabrication;
  • logistics;
  • supply chain services;
  • value-added assembly.
Infrastruktur dan jaringan logistik di Tok Bali, Kelantan

Bagaimana TBIP Boleh Menarik Pelaburan Baharu?

Salah satu kelebihan TBIP ialah statusnya sebagai kawasan industri yang disediakan dengan infrastruktur asas bagi mempercepatkan pelaksanaan projek pelabur.

Selain itu, Tok Bali turut mendapat sokongan melalui insentif pelaburan tertentu.

Menurut ECERDC, Tok Bali pernah dikenal pasti sebagai pusat pertumbuhan baharu Kelantan dengan sokongan insentif cukai khas bagi menarik pelaburan. ECERDC ketika itu meletakkan sasaran pelaburan RM2.3 bilion bagi pembangunan berimpak tinggi di kawasan Tok Bali, termasuk TBIP, Tok Bali Integrated Fisheries Park dan infrastruktur berkaitan pelabuhan.

Angka RM2.3 bilion tersebut ialah sasaran pelaburan bagi ekosistem Tok Bali, bukan nilai khusus TBIP sahaja.

Apakah Sektor Utama di Tok Bali Industrial Park?

Berdasarkan bahan rasmi ECERDC, antara sektor fokus TBIP ialah:

1. Construction and Building Materials

Sektor ini menyokong permintaan pembangunan fizikal, infrastruktur dan projek pembinaan di wilayah timur.

2. Edible Oil Industry

Aktiviti pemprosesan dan downstream edible oil boleh memperluas nilai tambah kepada komoditi dan bahan mentah.

3. Metal Fabrication

Metal fabrication relevan kepada industri engineering, construction, marine dan aktiviti sokongan industri.

4. Value-Added Assembly

Aktiviti assembly memberi ruang kepada syarikat yang mahu menempatkan proses pengeluaran bernilai lebih tinggi dalam rantaian bekalan serantau.

Fokus sektor ini menunjukkan TBIP tidak bergantung pada satu industri sahaja, sebaliknya dibangunkan sebagai mixed industrial park.

Aktiviti industri dan manufacturing yang berkaitan dengan pembangunan Tok Bali

Bagaimana Tok Bali Dihubungkan dengan Pasaran Serantau?

Lokasi Tok Bali memberi satu kelebihan penting kepada Kelantan: kedudukan berhampiran Selatan Thailand.

Menurut ECERDC, TBIP mempunyai akses kepada pasaran Selatan Thailand dan Greater Mekong Region melalui jaringan darat, laut dan infrastruktur yang sedang dipertingkatkan.

Hubungan dengan Central Spine Road, ECRL dan Tok Bali Supply Base boleh membantu meningkatkan pergerakan barangan dan bahan mentah apabila infrastruktur berkaitan beroperasi sepenuhnya.

Ini memberi potensi kepada TBIP untuk menjadi sebahagian daripada rantaian bekalan yang lebih luas, bukan sekadar melayani pasaran Kelantan.

Apa Peranan Tok Bali Supply Base dan Fisheries Park?

Tok Bali tidak dibangunkan sebagai kawasan industri yang berdiri sendiri.

Invest Kelantan menyatakan Tok Bali Supply Base telah dikomersialkan sejak 2014 untuk menyokong aktiviti minyak dan gas, termasuk keperluan logistik dan sokongan operasi.

Pada masa sama, Tok Bali Integrated Fisheries Park memberi ruang kepada aktiviti perikanan dan pemprosesan downstream.

Gabungan TBIP, supply base dan fisheries park boleh mewujudkan ekosistem yang lebih lengkap untuk:

  • pemprosesan;
  • penyimpanan;
  • logistics;
  • fabrication;
  • marine support;
  • food-related downstream activities.

Apa Status Pembangunan Tok Bali Industrial Park?

Pembangunan TBIP masih bergerak secara berperingkat.

Rekod perolehan ECERDC menunjukkan kerja berkaitan pembinaan Tok Bali Industrial Park Phase 1A masih diteruskan pada 2025.

ECERDC turut menyatakan pada 2024 bahawa TBIP disasarkan menarik sekitar RM400 juta pelaburan swasta menjelang November 2026.

Angka ini perlu difahami sebagai sasaran, bukan jumlah pelaburan yang telah direalisasikan.

Apa Maknanya kepada Ekonomi Kelantan?

Tok Bali Industrial Park memberi peluang kepada Kelantan untuk memperluas struktur ekonominya melalui aktiviti manufacturing, downstream processing, logistics dan industrial services.

Nilai utamanya bukan hanya pada pembinaan kawasan industri, tetapi pada kemampuan Tok Bali menghubungkan beberapa aset dalam satu ekosistem:

  • pelabuhan dan jeti;
  • supply base;
  • fisheries park;
  • jaringan jalan raya;
  • ECRL;
  • pasaran Selatan Thailand;
  • kawasan perindustrian baharu.

Jika pembangunan dan kemasukan pelabur berjalan seperti dirancang, TBIP boleh membantu meningkatkan aktiviti industri bernilai tambah dan memperluas peluang perniagaan di Kelantan.

Kesimpulan

Tok Bali Industrial Park membuka ruang baharu kepada ekonomi Kelantan dengan menggabungkan industri, logistik, pelaburan dan akses kepada pasaran serantau dalam satu lokasi strategik.

Dengan sokongan infrastruktur dan ekosistem Tok Bali yang lebih luas, TBIP berpotensi menjadi antara pemacu baharu pembangunan industri Kelantan, khususnya jika sasaran pelaburan dan penyertaan sektor swasta dapat direalisasikan.

Baca lanjut tentang SG4, negeri SG4 dan peluang pelaburan di rantau ini.

Soalan Lazim

Apa itu Tok Bali Industrial Park?

Tok Bali Industrial Park ialah kawasan perindustrian terancang di Pasir Puteh, Kelantan yang dibangunkan untuk menarik pelaburan dalam manufacturing dan aktiviti downstream.

Berapa luas Tok Bali Industrial Park?

Menurut ECERDC, TBIP merangkumi kira-kira 81 hektar.

Apakah sektor utama di TBIP?

Antara sektor fokus ialah construction and building materials, edible oil, metal fabrication dan value-added assembly.

Kenapa Tok Bali sesuai untuk pelaburan?

Tok Bali mempunyai hubungan dengan Tok Bali Supply Base, jaringan jalan raya, ECRL, pelabuhan serta akses ke Selatan Thailand dan Greater Mekong Region.

Berapa pelaburan yang disasarkan untuk TBIP?

ECERDC menyatakan TBIP disasarkan menarik sekitar RM400 juta pelaburan swasta menjelang November 2026.

Sumber